Quả phạt đền hay còn gọi là Penalty là hình thức trừng phạt nghiêm khắc nhất trong bóng đá và cũng là cơ hội ghi bàn dễ dàng nhất. Đây là tình huống đối mặt trực tiếp 1-1 giữa cầu thủ sút phạt và thủ môn ở khoảng cách 11 mét. Một quả phạt đền có thể định đoạt kết quả của cả một trận đấu hay một giải đấu. Luật số 14 của FIFA quy định rất cụ thể về quy trình thực hiện cú sút cân não này. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.
Khi Nào Trọng Tài Thổi Phạt Đền?
Trọng tài sẽ thổi phạt đền khi một cầu thủ phòng ngự phạm một trong 10 lỗi phạt trực tiếp (như ngáng chân, đẩy người, dùng tay chơi bóng…) NowGoal bên trong khu vực cấm địa (vòng 16m50) của đội mình khi bóng đang trong cuộc. Điều quan trọng là vị trí phạm lỗi phải nằm trong vòng cấm, không quan trọng vị trí của quả bóng ở đâu.
Đường giới hạn vòng cấm cũng được tính là một phần của vòng cấm. Vì vậy, nếu lỗi xảy ra ngay trên vạch vôi 16m50, đó vẫn là một quả phạt đền. Trọng tài có quyền tham khảo VAR để xác định chính xác điểm phạm lỗi là trong hay ngoài vòng cấm. Phạt đền cũng có thể được thổi ở những phút bù giờ cuối cùng và thời gian sẽ được kéo dài để thực hiện xong quả phạt này.
Vị Trí Đặt Bóng Và Tư Thế Cầu Thủ
Bóng phải được đặt tĩnh tại trên chấm phạt đền (cách khung thành 11 mét). Cầu thủ được chỉ định thực hiện quả phạt đền phải được xác định rõ ràng với trọng tài. Thủ môn của đội phòng ngự phải đứng trên đường vạch vôi khung thành (ít nhất một phần của một bàn chân chạm hoặc nằm trên vạch) và quay mặt về phía người sút cho đến khi bóng được đá đi.
Tất cả các cầu thủ khác (trừ người sút và thủ môn) phải đứng ở trong sân nhưng ngoài vòng cấm địa, phía sau chấm phạt đền và cách chấm phạt đền ít nhất 9 mét 15 (đứng ngoài cung tròn 16m50). Trọng tài chỉ thổi còi cho phép thực hiện cú sút khi tất cả các cầu thủ đã đứng đúng vị trí quy định để đảm bảo không ai có lợi thế xâm nhập sớm.
Quy Trình Thực Hiện Cú Sút Phạt Đền
Sau tiếng còi của trọng tài, cầu thủ thực hiện phải sút bóng về phía trước. Cầu thủ được phép thực hiện động tác giả trong khi chạy đà nhưng không được phép làm động tác giả khi đã kết thúc đà chạy và đặt chân trụ (động tác này bị coi là phi thể thao và sẽ bị phạt thẻ vàng, hủy bàn thắng). Bóng được coi là vào cuộc ngay khi nó được đá và di chuyển.
Người sút bóng không được chạm bóng lần thứ hai liên tiếp nếu bóng chưa chạm vào một cầu thủ khác. Điều này có nghĩa là nếu bóng đập cột dọc hoặc xà ngang bật ra, người sút không được đá bồi ngay mà phải chờ một cầu thủ khác chạm bóng. Nhưng nếu bóng đập thủ môn bật ra, người sút được phép đá bồi vì bóng đã chạm “người khác”.
Luật Dành Cho Thủ Môn Bắt Phạt Đền
Luật mới nhất yêu cầu thủ môn không được chạm vào cột dọc, xà ngang hoặc lưới trước khi quả đá được thực hiện (khung thành không được rung lắc). Khi bóng được đá, thủ môn phải có ít nhất một phần của một chân chạm hoặc nằm trên đường biên ngang. Thủ môn không được đứng phía trước hoặc phía sau vạch vôi hoàn toàn.
Quy định này nhằm hạn chế việc thủ môn di chuyển lên sớm để thu hẹp góc sút. Nếu thủ môn vi phạm và cản phá được bóng, quả phạt đền sẽ được thực hiện lại và thủ môn bị nhắc nhở hoặc phạt thẻ. Tuy nhiên, nếu bóng đi ra ngoài hoặc vào lưới dù thủ môn vi phạm, kết quả thường vẫn được giữ nguyên (nếu vào lưới) hoặc đá lại (nếu ra ngoài) tùy mức độ ảnh hưởng.
Các Lỗi Vi Phạm Khi Đá Phạt Đền
Nếu cầu thủ đội tấn công (đồng đội người sút) xâm nhập vòng cấm trước khi bóng được đá: Nếu bóng vào lưới, đá lại; nếu không vào, đội phòng ngự được phát bóng lên phạt gián tiếp. Nếu cầu thủ đội phòng ngự xâm nhập sớm: Nếu bóng vào lưới, công nhận bàn thắng; nếu không vào, đá lại.
Nếu cả hai đội cùng xâm nhập sớm, quả phạt đền luôn được thực hiện lại. Đây là tình huống thường thấy khi các cầu thủ quá nôn nóng lao vào đá bồi hoặc phá bóng. Trọng tài phải rất tinh mắt để quan sát các chuyển động này.
Phạt Đền Trong Loạt Sút Luân Lưu
Loạt sút luân lưu (Penalty shootout) để phân định thắng thua sau hiệp phụ có quy định hơi khác so với phạt đền trong trận. Bóng đá bồi không được tính. Nghĩa là nếu thủ môn đẩy bóng ra hoặc bóng đập cột, lượt sút đó coi như kết thúc ngay lập tức (trừ khi bóng nảy lên rồi xoáy ngược vào lưới mà chưa chạm đất/dừng lại).
Thủ môn và người sút là hai nhân vật chính, các cầu thủ còn lại phải đứng ở vòng tròn trung tâm. Huấn luyện viên không được vào sân chỉ đạo. Kết quả loạt sút luân lưu tách biệt hoàn toàn với tỷ số trận đấu và không được cộng vào thành tích ghi bàn cá nhân của cầu thủ.
Xem thêm:
- Chi Tiết Luật Đá Phạt Trong Bóng Đá Trực Tiếp Và Gián Tiếp
- Hướng Dẫn Luật Ném Biên Trong Bóng Đá Đúng Kỹ Thuật
- Quy Định Luật Sân Bóng Đá Thi Đấu Chuẩn Quốc Tế Mới Nhất
Kết Luận
Quả phạt đền là cuộc đấu tâm lý căng thẳng giữa người sút và người bắt. Nắm vững luật giúp cầu thủ bình tĩnh xử lý và trọng tài đưa ra các quyết định công tâm nhất.
